گزارش اجمالي از دوره آموزش مقدماتي كاربري پژوهش‌هاي آزمايشگاهي در حفاظت و نگهداري از محوطه‌هاي تاريخي و تزيينات وابسته به معماري

اين دوره توسط گروه پژوهشي شناخت مواد و فناوري‌هاي كهن و بخش آموزش پژوهشكده حفاظت و مرمت آثار تاريخي-فرهنگي با هدف آشنايي حفاظتگران و مرمتگران با مباني و اصول پايه علمي و فني پژوهش‌هاي آزمايشگاهي از تاريخ 9 لغايت 22 آبان ماه در محل پژوهشكده حفاظت ومرمت آثار تاريخي – فرهنگي برگزار گرديد.
مراسم افتتاحيه اين رويداد با حضور جناب آقاي دكتر سيد مهدي موسوي كوهپر، معاون پژوهشي پژوهشگاه ميراث فرهنگي – جناب آقاي دكتر رسول وطن دوست، رييس پژوهشكده حفاظت و مرمت آثار تاريخي – فرهنگي و استادان و كارشناسان شركت كننده از ساعت 1 بعداز ظهر روز سه شنبه 9 آبان در محل سالن اجتماعات پژوهشكده حفاظت و مرمت آثار تاريخي – فرهنگي برپا گرديد.
دراين مراسم ابتدا آقاي دكتر وطن دوست خلاصه‌اي از مراحل ايجاد پژوهشكده و برگزاري دوره‌هاي مختلف آموزشي،گردهمايي‌‌ها و قابليت‌هاي موجود در پژوهشكده ارايه نمود. در ادامه آقاي دكتر موسوي اظهار نمود، با توجه به امكانات و تجيهزات موجود در پژوهشكده، كارشناسان و اعضاء هيئت علمي مي‌بايست با ارايه مقالات به سمينارها و مجلات بزرگ علمي حضور پر رنگ‌تري در مجامع علمي چه در داخل و چه در خارج از كشور داشته باشند. ايشان همچنين به قابليت گسترش پژوهشكده جهت توليد و ارايه اطلاعات و موضوعات علمي و تخصصي در حوزه ميراث فرهنگي به عنوان يك مركز ملي اشاره نمودند.
در اين دوره 19 نفر از كارشناسان حفاظت و مرمت بنا و تزيينات وابسته به معماري از 15 مركز و پايگاه‌ ميراث فرهنگي و گردشگري در سطح كشور حضور داشتند. اين مراكز عبارتند از:
  1. سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان قزوين
  2. سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران-شهرستان كرج
  3. سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان خراسان شمالي
  4. سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان گيلان
  5. سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان يزد
  6. سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان آذربايجان شرقي
  7. معاونت حفظ و احياء سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري
  8. دفتر حفظ و احياء محوطه‌هاي تاريخي
  9. پژوهشكده ابنيه و بافت‌هاي تاريخي
  10. پايگاه پژوهشي بيشاپور
  11. پايگاه ميراث فرهنگي و گردشگري گنبد سلطانيه
  12. پايگاه ميراث فرهنگي و گردشگري ابيانه
  13. پايگاه پژوهشي ارگ بم
  14. پايگاه پروژه چغازنبيل - هفت تپه
  15. پايگاه پژوهشي پارسه-پاسارگاد
شركت كنندگان دوره طي يك برنامه فشرده دو هفته‌اي بطور نظري و عملي با مباحث پيش‌بيني شده آشنا شدند. اين مباحث شامل مواردي كه در جدول ذيل آمده است، توسط 17 نفر از متخصصان داخل و خارج از پژوهشكده و با همكاري موسسه فرهنگي ايكوموس ايران، مركز تحقيقات ساختمان و مسكن، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران، دانشگاه هنر تهران و وزارت امور خارجه آموزش داده شدند.

اهميت و نقش علوم در حفاظت از آثار
جايگاه پژوهش‌هاي آزمايشگاهي در حفاظت از آثار معماري
بازديد از پژوهشكده
گفتگو و ميز گرد با شركت كنندگان
معرفي پروژه‌هاي انجام شده در حوزه حفاظت از محوطه‌هاي تاريخي و تزيينات وابسته به معماري
ويژگي‌ها و ارزش‌ها‌ي ميراث فرهنگي
مباني نظري مرمت و مديريت تحقيق در حفاظت از محوطه‌هاي تاريخي و تزيينات وابسته به معماري همراه با فعاليت ميداني
مهارت‌هاي لازم در ارتباطات و مديريت پروژه
آشنايي با آزمايشات مواد و مصالح
آشنايي با ابزار و اصول آزمايشگاهي – نظري و عملي
نمونه برداري، معاينات و بررسي‌هاي عيني مواد و مصالح – نظري و عملي همراه با فعاليت ميداني
كاربرد روش‌ هاي آزمايشگاهي در شناخت مصالح گلي- آموزش نظري و عملي
كاربرد روش‌هاي آزمايشگاهي در شناخت مصالح متخلخل (سنگ، آجر و كاشي) –آموزش نظري و عملي
كاربرد روش‌هاي آزمايشگاهي در شناخت ملات، اندود - آموزش نظري و عملي
آثار تاريخي- فرهنگي و محيط پيرامون
تاثيرات عوامل محيطي بر مواد و مصالح و نقش حفاظت پيشگيرانه
پايش و سنجش‌هاي محيطي
روش‌هاي ساليابي در محوطه‌هاي تاريخي
آشنايي با مطالعات آزمايشگاهي زيست محيطي

شركت كنندگان دوره، تبادل اطلاعات و كار گروهي متشكل از تخصص‌هاي مختلف را در فعاليت‌هاي ميداني در چند بناي تاريخي تهران به طور عملي تجربه نمودند.
مراسم اختتاميه اين دوره از ساعت 11 روز دوشنبه 22 آبان ماه با حضور شركت كنندگان و اساتيد در سالن اجتماعات پژوهشكده برگزار گرديد. در اين مراسم خانم منيژه هاديان به عنوان مسئول برگزاري و دبير اين دوره ضمن تشكر و قدرداني از كليه همكاران و شركت كنندگان، اظهار اميدواري نمودند كه اطلاعات و آموزش‌هاي اين دوره مورد توجه و استفاده متخصصين شركت كننده قرارگرفته و در ارتقاء كيفي طرح‌هاي مربوطه موثر واقع شوند. سپس شركت كنندگان نيز ضمن تشكر از جناب آقاي دكتر وطن دوست رييس پژوهشكده حفاظت و مرمت آثار، و برگزاركنندگان اين دوره، به برخي از مشكلات و كمبودهاي آموزشي لازم براي كارشناسان و مسئولان پروژه‌‌ها در كشور اشاره نموده و خواستار برگزاري دوره‌هاي آموزشي تخصصي‌تر در زمينه‌هاي مشابه شدند.


برگزاري دوره‌هاي تخصصي در ساير استان‌ها متناسب با نيازهاي هر منطقه از كشور از ديگر پيشنهادات شركت‌كنندگان اين دوره بوده ‌است. جملگي شركت كنندگان براين عقيده بودند كه چنين دوره‌هاي آموزشي موجب تبادل اطلاعات و تعامل بيشتر متخصصان دست‌اندر كار حفاظت و مرمت آثار خواهد شد.


در خاتمه، به منظور ثبت اين مراسم عكس دسته جمعي با حضور كليه ميهمانان و همكاران گرفته شد و همزمان با اتمام دوره خلاصه اطلاعات و مطالب ارايه شده در كلاس‌ها همراه با جزوات آموزشي آماده ارايه به شركت كنندگان گرديد. همچنين يك جلد كتاب راهنماي آزمايشگاهي براي حفاظت‌گران بنا و لوح فشرده حاوي عكس‌هاي دوره و استاندارد‌هاي ملي مواد و مصالح به شركت كنندگان اهداء گرديد. گواهي حضور پس از بررسي گزارشات ارايه شده شركت كنندگان به مراكز مربوطه ارسال خواهد گرديد.